HADİS KİTAPLARI > MÜSLİM > RÜ’YA BAHSİ

 

islam

help 2.23.29 ruya previous next



1- Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)'in : «Beni Rü'yada Gören Hakikkaten Görmüştür> Hadisi Babı

2- Uyku Halinde Şeytanın Kendisiyle Oynadığını Haber Vermeme Babı

3- Rü’ya Tabiri Hakkında Bir Bab

Bu Hadisten Çıkarılan Hükümler:

4- Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in Rü'yası Babı

Bu Hadisten Çıkarılan Hükümler:

Bu Hadisten Çıkarılan Hükümler:

42- RÜ’YA BAHSİ


1- (2261) Bize Amru'n-Nâkıd ile İshâk b. İbrahim ve İbni Ebî Örae hep birden İbni Uyeyne'den rivayet ettiler. Lâfız İbni Ebî Ömer'indi; (Dediler ki) : Bize Süfyan Zührî'den, o da Ebû Seleme'den, naklen rivi yet etti. Şöyle demiş : Rü'ya görüyordum. Ondan sıtmalanıyor, yalnız öı tünmüyordum. Nihayet Ebû Katâde'yö rastladım da bunu ona söyledin Ebû Katâde şöyle dedi: Ben Resûlüllah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)'i:

«Rü'ya Allah'dandır. Hulm ise şeytandandır. Biriniz hoşlanmadığı b düş görürse sol tarafına üç defa tükürsün ve onun şerrinden Allah'a sığtı sın. Çünkü o düş kendisine asla zarar verecek değildir.» buyururken işittim.



(...) Bize ibni Ebî Ömer de rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Süfyan, Talha oğullarının azatlısı Muhammed b. Amr b. Alkame’den, onlar da Ebu Seleme’den, o da Ebu Katade’den, o da Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’den bu hadisin mislini rivayet etti. Ama bunların hadisinde Ebu Seleme’nin:

Dediğini anmamıştır.



(...) Bana Harmele b. Yahya da rivayet etti. (Dedi ki) : Bize İbni Vehb haber verdi. (Dedi ki) : Bana Yûnus haber verdi. H.

Bize İshâk b. İbrahim ile Abd b. Humeyd dahî rivayet ettiler. (Dediler ki) : Bize Abdürrezzak haber verdi. (Dedi ki) ; Bize Ma'mer haber verdi.

Her iki râvi Zührî'den, bu isnadla rivayette bulunmuşlardır. Onların hadîsinde ondan sıtmalanıyordum cümlesi yoktur. Yûnus'un hadîsinde : «Uykusundan kalktığı vakit sol tarafına üç defa tükürsün.» ziyâdesi vardır.



2- (...) Bize Abdullah b. Mesleme b. Ka'neb rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Süleyman (yâni tbni Bilâl) Yahya b. Saîd'den rivayet etti. (Demiş ki) : Ben Ebû Seleme b. Abdirrahman'ı şunu söylerken işittim : Ben Ebû Katâde'yi şunu söylerken işittim: Ben Resûlüllah {Sallallahü Aleyhi ve Sellem)

«Rü'ya Allah'dandır. Hulm İse şeytandan. Biriniz hoşlanmadığı bir şey görürse, üç defa sol tarafına tükürsün! Çünkü o kendisine asla zarar verecek değildir.» buyururken işittim.

Râvi demiş ki: Ben rü'yayı Üzerine bir dağdan daha ağır görüyordum. Bu hadîsi işittim İşiteli artık ona aldırış etmiyorum.



(...) Bize bu hadîsi Kuteybe ile Muhammed b. Rumh, Leys h. Sa'd'dan rivayet ettiler. H.

Bize Muhammed b. Müsenna dahî rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Abdül-Vehhab (yâni Es-Sekafî) rivayet etti. H.

Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe de rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Abdullah b. Nümeyr rivayet etti. Bu râvilerin hepsi Yahya b. Said'den bu isnadla rivayette bulunmuşlardır. Sekaiî'nin hadîsinde : «Ebû Seleme dedi ki: Ben rü'ya. görüyordum.» Leys ile îbnü Nümeyr'in hadîsinde Ebû Seleme'nin (bundan sonra) hadîsin nihayetine kadar olan sözü yoktur. İtni Rumh bu hadîsin rivayetinde :

«Üzerinde bulunduğu yandan öbür yana dönsün.» cümlesini ziyâde etmiştir.



3- (...) Bana Ebu't-Tâhir de rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Abdullah b. Vehb haber verdi. (Dedi ki) : Bana Amr b. Haris, Abdürrahim b. Sa-îd'den, o da Ebû Seleme b. Abdİrrahman'dan, o da Ebû Katâde'den, o da Resûlülîah (Sallailahü Aleyhi ve Sellem)den naklen haber verdi ki:

«Salih rü'ya Allah'dan, kötü rü'ya 'se şeytandandır. İmdi her kim bir rü'ya görür de onun bîr şeyinden hoşlanmazsa sol tarafına tükürsÜn ve şeytandan Allah'a sığınsın! Bu rü'ya ona zarar vermez. Onu kimseye söylemesin. Şayet iyi rü'ya görürse sevinsin. Sevdiği kimselerden başka kimseye söylemesin!» buyurmuşlar.



4- (...) Bize Ebû Bekr b. Hallâd El-Bâhili ile Ahmed b. Abdillah b. Hakem rivayet ettiler. (Dediler ki) : Bize Muhammed b. Ca'fer rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Şu'be Abdurabbih b. Saîd'den, o da Ebû Seîeme'den naklen rivayet etti. Ebû Seleme şöyle demiş : Rü'ya görürsem bu rü'ya beni hasta ediyordu. Nihayet Resûlüllah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)'i şöyle buyururken işittim :

«Salih rü'ya Allah'dandır. Biriniz sevdiği bir şey görürse onu sevdiği bir kimseden başkasına söylemesin. Hoşlanmadığı bir şey görürse sol tarafına üç defa tükürsün de şeytanın ve rü'yanın şerrinden Allah'a sığınsın. Onu kimseye söylemesin! Çünkü o kendisine zarar vermez.»



5- (2262) Bize Kuteybe b. Saîd rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Leys rivayet etti. H.

Bize İbni Rumh da rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Leys Ebu'z-Zübeyr'-den, o da Câbir'den, o da Resûlüllah (Sallallahü Aleyhi ve SeHem)'den naklen haber verdi ki:

«Bîriniz hoşlanmadığı bir rü'ya görürse, sol tarafına üç defa tükürsün ve şeytandan Dç defa Allah'a sığınsın! Bulunduğu yandan da öbür yana dönsün!» buyurmuşlar.

Ebû Katade rivayetini Buhârî «Kitâbü't-Ta'bir» ve «Kitabü't-Tib»'da; Ebû Dâvûd, Tirmizî ve Nesâî «Rü'ya» bahsinde; İbni Mâce «Kitâbü'd-Diyât»'da muhtelif râvilerden. tahrîc etmişlerdir.

Rü'ya ile Hulm ikisi de uyuyan kimsenin gördüğü düş mânâsına gelirse de ekseriyetle güzel düşlere rü'ya, korkunç ve çirkin olanlarına huim denilmek âdet olmuştur. Bundan dolayı hadîste teşrik izafeti kabilinden rü'ya Allah'a izafe edilmiş, hulm ise şeytana nisbet olunmuştur.

İmara Mâziri diyor ki: «Ehli sünnetin rü'ya hakkındaki mezhebine göre; Allah Teâlâ uyanık kimsenin kalbinde yarattığı gibi uyuyan kimsenin kalbinde de bir takım inançlar halkeder. Allah dilediğini yapar. Ona uyku veya uyanıklık mâni olamaz. Bu inançları halkettiği vakit her halde bunları başka bir defa halkedeceği yahut halketmiş olduğu bir takım şeylere alâmet yapar. Meselâ uyuyanın kalbinde uçmayı halkederse bundaki en fazla mânâ o kimsenin olduğunun hilâfına bir şey itikad etmiş olmasıdır. Ve bu itikad başkasına alâmet olur. Nasıl ki: Teâlâ hazretleri bulutu yağmura alâmet olmak üzere halketmiştir. Bütün görülenler Allah'ın halkettiği şeylerdir. Lâkin rü'yayı ve başka şeylere sevinç alâmeti olarak yarattığı itikadları şeytanı orada bulundurmadan yaratır; zararlı şeylere alâmet olanları şeytanın huzurunda yaratır. Böylece bunlar mecazen şeytana nisbet edilirler. İşte Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)'in :

«Rü'ya Allah'dandır, hulm ise şeytandan sözünün mânâsı budur. Yoksa şeytan bir şey yapar mânâsına değildir. Binâenaleyh sevilen düşün adı rü'yar sevilmeyenin adı da hulmdür.»

Resûlüllah (Satlallahü Aleyhi ve Sellem) 'in :

«Çünkü o düş kendisine asla zarar verecek değildir.» sözünden mu-rad: Allah Teâlâ üç defa sol tarafına tükürüp şerrinden Allah'a sığınmayı o kimsenin korktuğundan kurtulup, selâmete ermesine sebep halketmiştir. Nitekim sadakayı da malı korumak ve belâyı defetmek için sebep halketmiştir, demektir. Binâenaleyh bu rivayetlerde zikredilen hususu toplayıp hepsiyle amel etmek gerekir. Bir kimse korkunç bir rü'ya gördü mü eûzü çekerek sol tarafına üç defa tükürmeli bulunduğu taraftan öbür yana dönmeli, hatta iki rekât namaz kılmalıdır. Bu suretle rü'ya hakkında rivayet edilen bütün hadîslerle amel etmiş olur. Maamafih hadîslerdeki-nin bâzısıyle amel etmek dahî biiznillah zararı def etmek için kâfidir.

Kaadî lyâz diyor ki: «Üç defa üfürme emri gördüğü kötü rü'yada hazır bulunan şeytanı koğmak, onu tahkir ve rezil etmek içindir. Sol tarafa tükürmek de solun sevilmeyen kir ve paslar mahalli olmasındandır. Sağ bunun aksinedir. Kötü rü'yanın kimseye söylenmemesinin sebebine gelince ihtimal te'vil eden kimse onun gördüğü şekilde tefsir eder de Allah'ın takdiri ile öylece vuku bulur diyedir...

Güzel rü'yanın sevdiği kimseden başkasına söylenmemesine gelince bunun sebebi de şudur : Bu rü'yayı hoşlanmadığı bir kimseye ta'bir ettirirse çekemediği için kötüye yorabilir. Ve rü'ya o sıfatla zuhur edebilir. Gören dahî kötü te'vîli işitir işitmez üzülür, mahzun olur.»



6- (2263) Bize Muhammed b. Ebî Ömer El-Mekkî rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Abdü'l-Vehhab Es-Sekaîî, Eyyûbu Sahtiyânî'den, o da Muhammed b. Sîrîn'den, o da Ebû Hüreyre'den, o da Peygamber (Sallaliahü Aleyhi ve Sellem)'âzn naklen rivayet etti. Şöyle buyurmuşlar:

«Zaman yaklaşınca müslümanın rü'yası hemen hemen yanlış çıkmayacaktır. Sîzin en doğru rü'ya göreniniz, en doğru söyleyeninizdir. Hem müslümanın rü'yası Peygamberliğin kırkbeş cüz'ünden bîr cüz'dür. Rü'ya üç kısımdır : Bİri sâlih rü'ya olup Allah'dan müjdedir, diğeri şeytanın verdiği üzüntüdür. Üçüncüsü kişinin kendi kendine konuştuğu şeylerdendir. Biriniz hoşlanmadığı bir şey görürse hemen kalkîp namaz kılmalı, onu kimseye söylememelidir.»

Râvi diyor ki: «Rü'yada kösteği severim, bukağıdan hoşlanmam. Köstek dinde sebat demektir.» dedi. Ama bu söz hadîste var mıdır, yoksa onu İbni Şîrîn mi söyledi bilmiyorum.



(...) Bana Muhammed b. Râfi’de rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Abdür-rezzâk rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Ma'mer, Eyyûb'dan bu isnadla haber verdi. Bu hadîste râvi şunu da söylemiştir : «Ebû Hüreyre dedi ki: Köstek hoşuma gider. Ama bukağıdan hoşlanmam. Köstek dinde sabittir. Peygamber (Sallaliahü Aleyhi ve Sellem):

«Mü'minin rü'yası peygamberliğin kırkaltı cüz'ünden bir cüz'dür.» buyurdular.



(...) Bana Ebu'r-Rabi' rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Hammad (yâni İbni Zeyd) rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Eyyûb İle Hİşam, Muhammed'-den, o da Ebû Hüreyre'den naklen rivayet ettiler. Şöyle demiş: Zaman yaklaşınca...

Râvi hadîsi nakletmiş fakat, bu hadîste Peygamber (Saltallahü Aleyhi ve Sellemyi anmamıştır.



(...) Bize bu hadîsi İshâk b. İbrahim de rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Muâz b. Hişam haber verdi. (Dedi ki) : Bize babam Katâde'den, o da Muhammed b. Sîrîn'den, o da Ebû Hüreyre'den, o da Peygamber (Sallaliahü Aleyhi ve Sellem) 'den naklen rivayet etti. Ve bu hadîse : «Bukağıdan hoşlanmam...» sözünü cümlenin tamamına kadar kattı:

«Rü'ya peygamberliğin ktrk altı cüz'ünden bir cüz'dür.» ifâdesini anmadı.



7- (2264) Bize Muhammed b. Müsenna ile İbni Beşşâr rivayet ettiler. (Dediler ki) : Bize Muhammed b. Cafer ile Ebû Dâvud rivayet et tiler. H.

Bana Züheyr b. Harb da rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Abdurrahman b. Mehdi rivayet etti.

Bu râvilerin hepsi Şu'be'den rivayet etmişlerdir. H.

Bize Ubeydullah b. Muâz dahî rivayet etti. Lâfız onundur. (Dedi ki) : Bize babam rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Şu'be, Katâde'den, o da Enes b. Mâlik'den, o da Ubâde b. Sâmid'den naklen rivayet etti. Ubâde şöyle demiş: Resûlüllah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem):

«Mü'minin rü'yası peygamberliğin kırk altı cüz'ünden bir cüz'dür.» buyurdular.



(...) Bize Ubeydullah b. Muâz da rivayet etti. (Dedi ki) : Bize babam rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Şu'be, Sabit El-Bünânî'den, o da Enes b-Mâlik'den, o da Peygamber (Sallaltahü Aleyhi ve Stf/temJ'den naklen bunun mislini rivayet etti.



8- (2263) Bize Abd b. Humeyd rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Abdür-rezzâk haber verdi. (Dedi ki) : Bize Ma’mer, Zührî'den, o da İbni Müseyyeb'den, o da Ebû Hüreyre'den naklen haber verdi. Şöyle demiş: Resûlüllah (Saüalianü A leyhi ve Selîem):

«Gerçekten mü'minin rü'yası peygamberliğin k:rk altı cüz'ünden bir cüz'dür.» buyurdular.



(...) Bize İsmail b. Halil de rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Ali b. Müs-hir, A'meş'den naklen haber verdi. H,

Bize İbni Nümeyr de rivayet etti. (Dedi ki) : Bize tabam rivayet etti. (Dedi ki) : Bize A'meş Ebû Sâlih'den, o da Ebû Hüreyre'den naklen rivayet etti. Şöyle demiş: Resûlüllah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem):

«Müslüman rü'yasıni kendi görür. Yahut onun için görülür.» buyurdu.

İbni Müshir'in hadîsinde : Hadisi Babı


10- (2266) Bize Ebü'r-Rabi' Süleyman b. Dâvud El-Atekî rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Hammad (yâni İbni Zeyd) rivayet etti. (Dedi ki) :

Bize Eyyub ile Hişam, Muhammed'den, o da Ebû Hüreyre'den naklen rivayet etti. Şöyle demiş: Resûlüllah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ı

«Her kim bent rü'yada görürse hakîkaten görmüştür. Çünkü şeytan benim şeklime giremez.» buyurdular.



11- (...) Bana Ebu't-Tâhir ile Harmele de rivayet ettiler. (Dediler ki) : Bize İbni Vehfo haber verdi. (Dedi ki) : Bana Yûnus İbni Şihab'dan naklen haber verdi. (Demiş ki) : Bana Ebû Seleme b. Abdirrahman rivayet etti ki: Ebû Hüreyre şöyle demiş : Ben Resûlüllah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) 'i:

«Her kim beni rü'yada görürse uyanıkken de görecektir. Yahut beni uyanıkken görmüş gibidir. Şeytan benim şeklime giremez.» buyururken işittim.



(2267) Râvi demiş ki: Ebû Seleme de şunu söyledi: Ebû Katâde dedi ki: Resûlüllah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem):

«Beni gören gerçekten hakkı görmüştür.;> buyurdular.



(...) Bana bu hadîsi Züheyr b. Harb da rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Ya'kub b. İbrahim rivayet etti, (Dedi ki) : Bize Zührî'nin kardeşi oğlu rivayet etti. (Dedi ki) : Bize amcam rivayet etti. Ve râvi iki hadîsi birden isnadlarıyle tamamen Yûnus'un hadîsi gibi zikretmiştir.



12- (2268) Bize Kuteybe b. Saîd rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Leys rivayet etti. H.

Bize İbni Rumh da rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Leys Ebu'z-Zübeyr'den, o da Câbir'den naklen haber verdi ki: Resûlüllah (Saliaîlahü Aleyhi ve sellem):

«Her kim beni uyku hâlinde gÖrdüyse hakîkaten görmüştür. Çünkü şeytanın benim suretime girmesi caiz değildir.» buyurmuşlar. Bir de :

«Biriniz düş gördüğü vakit kendisi ile uyku hâlinde şeytanın oynadı-|ğını kimseye haber vermesin!» buyurmuşlar.



13- (...) Bana Muhammed b. Hatim de rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Ravh rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Zekeriyya b. İshâk rivayet etti. (Dedi ki) : Bana Ebu'z-Zübeyr rivayet etti ki : Kendisi Câbir b. Abdillah'ı şunu söylerken işitmiş: Resûlüllah (Saliaîlahü Aleyhi ve Sellem}:

«Her kim beni uyku hâlinde görürse hakîkaten görmüştür. Çünkü şeytanın bana benzemesi caiz değildir.» buyurdular.

Bu hadîsi Buhâri «Kitâbül-Ta'mr»'de; Ebû Dâvud «Ki-tâbü'l-Edeb»'de muhtelif râvilerden tahrîc etmişlerdir.

Ulemâ Resûlüllah (Saliaîlahü Aleyhi ve Sellem) 'in :

«Hakîkaten beni görmüştür.» sözü üzerinde ihtilâf etmişlerdir. İbni Bâkillanî'ye göre bu sözün mânâsı: O kimsenin rü'yası sahihtir. Karışık düşler değildir. Şeytanın benzetmelerinden de değildir, demektir. Hadîsin bir rivayetinde :

«Gerçekten hakkı görmüştür.» buyurmuş olması da bunu te'yid eder. Yâni hakikî görüşle görmüştür. Bazan Peygamber (Saliaîlahü Aleyhi ve Sellem) malûm sıfatlarının aksine görünür. Meselâ: Biri onu beyaz sakallı görür. Bâzan da biri doğuda, biri batıda olan iki şahıs aynı zamanda onu rü'yalarında görürler.

Mâzirî, İbni Bakılanı 'nin bu tefsirini rivayet ettikten sonra şunları söylemiştir : «Bir takımları da diyorlar ki: Hayır hadîs zahirî mânâsına göredir. Ondan murad : Peygamberimizi gören hakikati görmüştür, demektir. Bunu menedecek bir manî yoktur. Akıl dahî imkânsız görmez ki, zahirinden değişmeye mecburiyet hâsıl olsun.

ibni Bakıllânî 'nin : «Bazan malûm sıfatlarının aksine yahut iki yerde birden görünür» sözü onun sıfatlarında hata ve o sıfatları vakiin hilâfına tasavvurdur. Bazan bir kimse hayâl ettiği bir şeyi görür gibi olur. Çünkü hayâl ettiği şeyin âdeta gördükleri ile bağlantısı vardır. Binâenaleyh Peygamber (Saliaîlahü Aleyhi ve Sellem) 'in zatı görünmüş; sıfatlan görülmeyip hayâl edilmiş olur. İdrak için gözlerin görmesi, mesafenin yakınlığı görülen şeyin yerde gömülü yahut yeryüzünde olması şart değildir. Şart olan yalnız onun mevcudiyetidir. Peygamber (Saliaîlahü Aleyhi ve Seliem) in zat; görünmüş; sıfatlan görülmeyip hayâl edilmiş olur. İdrak için gözlerin görmesi, mesafenin yakınlığı görülen şeyin yerde gömülü yahut yeryüzünde olması şart değildir. Şart olan yalnız onun mevcudiyetidir. Peygamber (Saliaîlahü A leyhi ve Sellem) 'in cismi yok olduğuna bir delil bulunamaz. Bilâkis hadîslerde onun bakî olmasını iktiza eden beyanat vardır. Bir kimse rü'yâsmda Peygamber (Saliaîlahü Aleyhi ve Sellem) in kendisine, katli haram bir kimseyi öldürmesini emir buyurduğunu görse bu hayâl edilen sıfatlardan olur. Görülen şey değildir.»

Kaadî Iyâz; «Bu hadîsten murad Peygamber (Saliaîlahü Aleyhi ve Sellem)i hayâtında malûm olan sıfatı yi e görmesidir. Bunun aksine görürse hakikî rü'ya değil, te'vîlî rü'ya olur.» demişse de Nevevî bu sözü zayıf bulmuş : «Sahih olan onu hakikaten görmesidir. Sıfatının malûm olup olmaması bu hususta müsavidir.» demiştir.

Ulemâdan bâzılarına göre Allah Teâlâ'nın insanlara hassaten Peygamber (Saliaîlahü Aleyhi ve Sellem)ı doğru olarak göstermesi, şeytanı onun suretinde görünmekten men etmesi, uyku hâlinde onun üzerinde yalan uydurmasına mâni olmak içindir. Nitekim peygamberlerine mucize denilen hârikaları vermiştir. Ve nitekim şeytan uyanıkken de Peygamber (Saliaîlahü Aleyhi ve Sellem)'m suretine giremez. Çünkü bu olmuş olsa hakla bâtıl birbirine karışır. Bu tasavvur korkusuyla Peygamberin getirdiği şeylere itimat kalmazdı.

Ulemâ rü'yada Allah Teâlâ'yı görmenin caiz ve sahih olduğunda müttefiktirler. Velev ki hâline lâyık olmayan cisim sıfatlarıyle görünmüş olsun.- Zira görülen şey Allah'ın zâtı değildir. Allah Teâlâ'nm cisim şekline girmesi ve hallerinin muhtelif olması imkânsızdır. Peygamber (Saliaîlahü Aleyhi ve Sellem)'i görmek böyle değildir.

İbni Bakıllânî diyor ki: «Rü'yada Allah Teâlâ'yı görmek kalpte zuhur eden bir takım hâtıralardır. Bunlar gören kimse için olmuş veya olacak bir takım şeylere delildirler.»

«Her kim beni rü'yada görürse; uyanıkken de görecektir. Yahut benî uyanıkken görmüş gibidir.» cümlesi üzerinde ulemâ şunları söylemişlerdir: «Burada râvi şekketmiştir. Eğer hakikatte Peygamber (Saliaîlahü Aleyhi ve Sellem) beni görmüş gibidir demişse bunun mânâsı hakikaten beni görmüştür. Yahut hakkı görmüştür, demektir. Böyle değil de uyanıkken beni görecektir demişse bu hususta birkaç kavil vardır. Birinci kavle göre maksat onun zamanında yaşayanlardır. O zamanda yaşayan bir zat rü'-yasında Peygamber (Sallallahü Aleyhi ye Sellem)'i görürse onunla hakikatte de müşerref olacak demektir. İkinci kavle göre rü'yayı gören şahıs âhi-rette uyanık halde bu rü'yamn tasdikini görecek, Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)'i bizzat muayene ve müşahede edecek demektir. Üçüncü kavle göre rü'yayı gören kimse âhirette Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)'i hususî bir şekilde ona yakın olarak görecek ve şefaatına nail olacak demektir.»



2- Uyku Halinde Şeytanın Kendisiyle Oynadığını Haber Vermeme Babı


14 -(...) Bize Kuteybe b. Said rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Leys rivayet etti. H.

Bize İbni Rumh da rivayet etti. (Dedi ki): Bize Leys Ebu'z-Zübeyr'den, o da Câbir'den, o da Resûlüllah (SaUallahü Aleyhi ve Sellem) 'den naklen haber verdi ki, kendisine gelerek:

— Ben düşümde başımın kesildiğini ve onu kovaladığımı gördüm, diyen bir bedeviyi men ederek:

«Uyku esnasında şeytamn seninle oynadığını haber verme!» buyurmuşlar.

15- (...) Bize Osman b. Ebî Şeybe de rivayet etti. (Dedi ki) : Bize jCerîr A'meş'den, o da Ebû Süfyân'dan, o da Câbir'den naklen rivayet etti. Câbir şöyle demiş: Bir bedevi Peygamber (SaUallahü Aleyhi ve Sellem) 'e gelerek:

— Yâ Resûlallah! Rü'yamda başımın vurulup yuvarlandığını, kendimin de izinden koştuğumu gördüm, dedi. Bunun üzerine Resûlüllah (SaUallahü Aleyhi ve Sellem) o bedeviye:

«Uykun esnasında şeytanın seninle oynamasını âleme anlatma!» buyurdular.

Câbir demiş ki: Bundan sonra Peygamber (SaUallahü Aleyhi ve Sellem)'i hutbe okurken dinledim:

«Sakın bîriniz uykusunda şeytanın kendisiyle oynadığını söylemesin!» buyurdular.



16- (...) Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe ile Ebû Saîd El-Eşecc de rivayet ettiler. (Dediler ki) : Bize Veki' A'meş'den, o da Ebû Süfyân'dan, o da Câbir'den, naklen rivayet etti. Şöyle demiş: Bir adam Peygamber

(SaUallahü Aleyhi ve Sellemfe gelerek :

— Yâ Resûlallah! Rü'yamda başımın kesildiğini gördüm... dedi. Bunun üzerine Peygamber (SaUallahü Aleyhi ve Sellem) güldü ve :

«Şeytan birinizle uykusunda oynadığı vakit onu âleme söylemesin!» tuyurdular. Ehû Bekr'in rivayetinde:

«Birinizle oynanırsa...» ibaresi vardır. Şeytanı anmamıştır.

Mâzirî diyor ki : «İhtimal Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) bu zâtın rü'yasının karışık düşlerden ibaret olduğunu vahy ile yahut rü'-yasında buna delâlet eden bir şey ile bilmiştir. Yahut rü'yacîaki bir delâlet onun şeytanın verdiği üzüntü kabilinden bir mekruh olduğunu göstermiştir. Tâbir âlimlerine gelince onlar kitaplarında baş kesilmesinden söz eder; ve bunu rü'ya sahibinin içinde bulunduğu nimetlerden veya mafevkinden ayrılmasına kuvvetinin elinden gidip bütün işlerinde hâlinin değişmesine delil sayarlar. Meğer ki rü'yayı gören köle ola. Bu takdirde rü'ya onun âzâd edileceğine delâlet eder. Rü'yayı gören hasta ise şifâ bulacağına, borçlu ise borcunu ödeyeceğine, haccetmemişse haccedeceğine, üzüntülü ile sevineceğine, korkmuşsa emniyete ereceğine delil olur.»



3- Rü’ya Tabiri Hakkında Bir Bab


17- (2269) Bİze Hâcib b. Velid rivayet etti. (Dedi ki) : Bİze Mu-hammed b. Harb Zübeyrî'den rivayet etti. (Dedi ki) : Bana Zührî, Ubey-dullah b, AbdiIIah'dan naklen haber verdi ki, İbni Abbâs veya Ebû Hüreyre'nin rivayetine göre bir adam Resûlüllah (Sallailahü Aleyhi ve Sellemye gelmiş. H.

Bana Harmele b. Yahya Et-Tücîbi de rivayet etti. Lâfız onundur. (Dedi ki) : Bize tbni Vehb haber verdi. (Dedi ki) : Bana Yûnus İbni Şi-hab'dan naklen haber verdi. Ona da Ubeydullah b. Abdillah b. Utbe haber vermiş ki: İbni Abbâs bir adamın Resûlüllah (Sallailahü Aleyhi ve Seliem) e gelerek şunu söylediğini rivayet etmiş:

— Yâ Resûlallah! Ben bu gece rü'yamda yağ ve bal yağdıran bir bulut gördüm. Halkın da bundan elleriyle avuçladıklarını gördüm. Kimisi çok alıyordu, kimisi az. Bir de gökyüzünden yere ulaşan bir ip gördüm. Senin onu alarak yükseldiğini gördüm. Sonra senin ardından onu bir adam alarak yükseldi. Sonra onu bir başka adam aldı. Onda ip koptu. Sonra onun için ipi eklediler ve yükseldi.

Ebû Bekr dedi ki:

— Yâ KesûlaÜah! Babam sana feda olsun! Vallahi bana müsaade buyurursan onu çok iyi ta'bir edeceğim. Resulü!lab (Sallailahü. Aleyhi ve Seliem):

«Onu ta'bir et!» buyurdu. Ebû Bekr :

— Bulut İslâm'ın bulutudur. Yağan yağ ve bal ise Kur'ân'dır, Onun lezzeti ve yumuşaklığıdır. İnsanların bundan avuçlamalarına gelince kimi Kur'ân'ı çok öğrenir, kimi az. GÖkden yere ulaşan ip ise senin üzerinde bulunduğun hakdır. Onu tutuyorsun, Allah da seni onunla yükseltiyor. Bilâhare senden sonra gelen bir adam onu tutuyor ve onunla yükseliyor. Sonra ; (yine) başka bir adam onu tutuyor. Ve onunla yükseliyor. Sonra onu başka bir adam tutuyor, onda ip kopuyor. Sonra bu adam için ip ekleniyor. Ve onunla yükseliyor. İmdi babam sana feda olsun bana haber ver yâ Resûlallah, isabet mi ettim? Hatâ mı? dedi. Resûlüllah (Sallallahü Aleyhi ye Seliem):

«Bâzısında isabet ettin; bâzısında yanıldın.» buyurdular. Ebû Bekr:

— Vallahi yâ Resûlallah! Bana illâ söyle! Hata ettiğim nedir? dedi. «Yemin etme!» buyurdular.



(...) Bize bu hadîsi İbni EM Ömer de rivayet etti, (Dedi ki) : Bİze Süfyân Zührî'den, o da Ubeydullah b. AbdiIIah'dan, o da İbni Abbâs'dan naklen rivayet etti. Şöyle demiş : Bir adanı Uhud tarafından ayrılarak Peygamber (Sallailahü A leyhi ve Seliem) 'e geldi ve:

— Yâ Resûlallah! Ben bu akşam rü'yada yağ ve bal yağdıran bir bulut gördüm... dedi.

Râvi Yûnus'un hadîsi mânâsında rivayette bulunmuştur.



(...) Bize Muhammed b. Rafı' de rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Abdürrezzâk rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Ma'mer Zührî'den, o da Ubeydullah b. Abdullah b. Utfee'den, o da İbni Abbâs veya Ebû Hüreyre'den naklen haber verdi. Abdürrezzâk demiş ki: Ma'mer bazan İbni Abbas'dan, ba-zan da Ebû Hüreyre'den derdi, (Demiş ki) : Bir adanı Resûlüllah (Sailallahu AleyhiveSellem)ye gelerek:

— Ben bu gece bir bulut gördüm... dedi.

Kavi yukarkilerin hadîsi mânâsında rivayette bulunmuştur.



(...) Bize Abdullah b. Abdirrahman Ed-Dârimî dahî rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Muhammed b. Kesîr rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Süleyman (bu zât İbni Kesîr'dir.) Zührî'den, o da Ubeydullah b. Abdillah'dan, o da İbni Abbas'dan naklen rivayet etti ki: Resûlüllah (Sailallahu Aleyhi ve Sellem)"m ashabına söylediklerinden biri de şu idi:

«Sizden her kim rü'ya gördüyse onu anlatsın ki, kendisine ta'bir ede-yİm.» Derken bir adam gelerek:

— Yâ Resûlallah, bir bulut gördüm... dedi.

Râvi yukarkilerin hadîsi gibi rivayette bulunmuştur.

Bu hadîsi Buhârî «Kitabü't-Ta'bir»'de; Ebû Dâvud «Kitabü'l-Eynıan ve'n-Nuzûr»'da; Nesâî ile İbni Mâce «Rüya» bahsinde muhtelif râvilerden tahrîc etmişlerdir.

Resûlüllah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) 'den sonra ipten tutunanlar sıra ile Ebû Bekr, Ömer b. Hattâb ve Osman b. Affan (Radiyallahû anh) hazerâtıdır. Hz. Osman'da ipin kopup tekrar bağlandığı görülmektedir. Yâni hilâfet bağı kopmuş, başkasının eline geçmiştir.

Resûlüllah (Sailallahu Aleyhi ve Sellem) 'in :

«Bâzısında isabet ettin, bâzısında yamldın.» sözünden murad ne olduğu ulemâ arasında ihtilaflıdır. İbni Kuteybe ile başkalarına göre bunun mânâsı: «Tefsirinde isabet ettin; hakikî te'vüini buldun, ama ben emretmeden tefsirine şitab etmekte yamldın.» demektir. Bâzıları bu te'vîli fasit bulmuşlardır. Çünkü Peygamber (Sailallahu Aleyhi ve Sellem) rü'yayı te'vîl hususunda Ebû Bekr'e izin vermişti. Onlarca Ebû Bekr ancak rü'yanın bazı yerlerini ta'bir etmeden bıraktığı için hatâ etmiştir. Çünkü rü'yayı gören: «Ben yağ ve bal yağdıran bulut gördüm.» demişti. Ebû Bekr bunu K u r ! â n 'la onun lezzeti ve yumuşaklığı ile tefsir etmiştir. Halbuki bu yalnız balın tefsiridir. Yağın tefsirini bırakmıştır. O sünnet diye tefsir edilir. Ebû Bekr'e yaraşan : «Kur'ân ve sünnet» demekti. Tahâvî de bu kavle işaret etmiştir.

Diğerlerine göre hata Hz. Osman'ın halinde olmuştur. Çünkü rü'yada zikredildiğine göre Hz. Osman ipten tutunmuş, ip kopmuştur. Bu da Osman (Radiyallahû anh) 'in kendiliğinden hilâfetten hal' edildiğini gösterir. Ebû Bekr ise bunu : «Osman zorla hal' edilmiş ve öldürülmüş ve hilâfete başkası geçmiştir.» şeklinde tefsir etmiştir. Cümlenin doğru tefsiri ipin eklenmesini Osman'in kavminden başka birinin iş başına geçmesine hamletmektir. Bir takımları da hatânın ta'bir için Peygamber (Sailallahu Aleyhi ve Sellem)'den izin istemesinde olduğunu söylemişlerdir.

Peygamber (Sailallahu Aleyhi ve Sellem) 'in Hz. Ebû Bekr'e: «Yemin etme!» demesi yeminini tekrarlama, çünkü söylemiyeceğim, manasınadır. Bâzıları bunu düşünürsen hatânı anlarsın mânâsına almışlardır.



Bu Hadisten Çıkarılan Hükümler:


1- Rü'ya tâbiri caizdir. Rü'yayı ta'bir eden kimse bazan isabet, bazan hatâ edebilir. Rü'ya alel'ıtlak ilk ta'bir edenin dediği gibi çıkmaz. İsabet ettiği zaman onun dediği gibi çıkar.

2- Yemin eden kimsenin yemininde durması bir mefsedeti veya meşakkati îcâb ederse, o yemini bozmamak müstehab değildir.

3- Kaadî Iyâz'In beyânına göre kasem kelimesiyle yapılan yeminde keffâret yoktur. Çünkü Hz. Ebû Bekr sadece kasem ederim demiş; fazla bir şey söylememiştir. Nevevî, Kaadî 'nin sözüne şaşmakta ve Hz. Ebû Bek r 'in vallahi diyerek yemin ettiğini bütün «Müslim» nüshaları sarahaten naklettiğini hatırlatmaktadır. Yine Kaadî 'nin beyânına göre İmam Mâlik 'e: Bir adam rü'yayı içinden şerre yorduğu halde ağızdan hayra yorabilir mi? diye sorulmuş, İmam Mâlik: Maazallah peygamberlikle oynanıyor mu? Rü'ya peygamberliğin cüzîerindendir, demiştir.

4- Hadîs-i şerif rü'ya ilmini Öğrenmeye ve rü'yayı sorup te'vil etmeye teşvik mahiyetindedir.



4- Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in Rü'yası Babı


18- (2270) Bize Abdullah b. Mesleme b. Ka'neb rivayet etti. (Dedi ki) Bize Hammad b. Seleme, Sabit EI-Bünânî'den, o da Enes b. Mâlik'-den naklen rivayet etti. Enes şöyle demiş: Resûlülîah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem):

Bir gece ben uyuyan kimsenin gördüğü yerde kendimizi Ukbe b. Râ-fi'in evinde imişiz gördüm. Bize tbni Tâb hurmasından hurma getirdiler. Ben bunu, yükselmenin dünyâda bizim için, âhİrerte akıbetin de bizim ol-duğ\ na ve dînimizin tamamlandığına yordum.» buy ırdular.

l'eygamber (Sallallahü Aleyhi ve Setlem)'in rü'yâsmda gördüğü hurma İbni Tâb hurması nâmiyle meşhurdur. Arablar-buna Rutâb- ı îbni Tâb, Temrü îbni Tâb, Azk.ı İbni Tâb, Urcur u îbni Tâb isimlerini vermişlerdir. İbni Tâb, Medîne1i bir zattır. Hurma ona izafe edilmiştir. Resûlülîah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) 'in rü'yasını dünyada yükseliş diye te'vil etmesi İbni R â f 'in evinde gördüğü için tefeül yoluyla olsa gerektir. Çünkü Râfi' yüksek demektir. Dinin kemâlini de İbni Tâb kelimesinden tefe'ül etmiş olacaktır.

Bu radaki «tâbe» fiilinden : Kemâle erdi, hükümleri kararlaştı, kaideleri hazırlandı mânâsı kastedilmiştir. Tabe : Aslında güzel oldu, demektir.



19- (2271) Bize Nasr b. Alî El-Cehdamî rivayet etti. (Dedi ki) : Bana babam haber verdi. (Dedi ki) : Bize Sahr b. Cüveyriye Nâfi'den rivayet etti. Ona da Abdullah b. Ömer rivayet etmiş ki: Resûlülîah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuşlar:

«Kendimi rü'yada bir misvakla misvakianırken gördüm. Derken beni iki adam çektiler. Biri diğerİndfen daha büyüktü. Ben de misvakı küçük olana verdim. Bana : Büyük, denildi. (Bu sefer) Ben de onu büyüğe verdim.»

Bu hadisi Buharı «Sivak» bahsinde tahric etmiştir.

Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)'ç misvak'ı büyüğe vermeyi emreden Cebrail (Aleyhisselam) 'dır. Nitekim hadisin bazı rivayetlerinde sarahaten bildirilmiştir.



Bu Hadisten Çıkarılan Hükümler:


1- Bir cemâatin içerisinde ikrama büyüklerden başlanır. Selâm, hoş beş, meşrubat, koku v.s. hususunda da sünnet olan budur.

2- Başkasının misvakını kullanmak mekruh değildir. Ancak kullanmazdan önce yıkanması sünnettir.

3- Hadis-i şerif misvak kullanmanın faziletine delildir.



20- (2272) Bize E&û Âmir Abdullah b. Berrad El-Eş'arî ile Elû Küreyb Muhammed b. Alâ' rivayet ettiler. Lafızları birbirine yakındır. (Dediler ki) : Bize Ebû Üsâme Büreyd'den, o da dedesi Ebû Bürde'den, o da Ebû Musa'dan, o da Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) 'den naklen rivayet etti. Şöyle buyurmuşlar:

«Rö'yâda kendimi Mekke'den hurmali bir yere hicret ediyorum gor-düm. Zanmm bu yerin Yemame yahut Hecer olacağına gitti. Bir de baktım Yesrib şehri imiş. Bu rü'yamda bir kılıç salladığımı da gördüm. Kılıcın başı koptu. Bir de baktım bu Uhud Harbi gününde mü'minlerin başına gelen musîbettir. Sonra onu tekrar salladım ve en güzel şekline döndü. Bir de baktım bu Allah'ın getirdiği fetih ve mü'minlerin bir yere toplanmasıd;r. Bu rü'yâda bir takım ineklerle Allah'ın yaptığının daha hayırlı olduğunu gördüm. Bir de baktım ki bunlar Uhud gününde mü'minlerden bir cemaattır. Ve hayr Allah'ın sonradan getirdiği hayır; ve Allah'ın bize sonradan Bedir gününde getirdiği stdkin sevabıdır.»

Bu hadîsi Buhârî «Menâkıb», «Meğâzi», «Alâmâtü'n-Nübüvve» ve «Ta'bir» bahislerinde; Nesâî ileİbni Mâce de «Kitâlür-Rü'ya»'da muhtelif râvilerden tahrîc etmişlerdir.

Hecer : Yemen'de bir şehirdir. Bahreyn'in payitahtıdır.

Yesrib: Medine 'nin eski ismidir. Bu hususta hac bahsinde izahat geçmişti.

Ulemânın beyânına göre ResûlüIIeh (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)in rü'-yasını bu şekilde tefsir etmesi kılıç yardımcıya delâlet ettiği içindir. Çünkü bir insan düşmana kılıcıyle nasıl hücum eder. Başka yerlerde kılıç oğul, baba, amca veya kardeş, zevce gibi şeylere tefsir edilir, Bazan da me'murluğa, emânete, kişinin diline ve hüccetine, bir zâlimin tasallutuna delâlet eder. Bu hükümler görende, yahut gördüşü şeyde bulunan bazı mânâlara göre karine ile verilir.

Müslim 'den başkaları «Bu rü'yada bir takım inekler gördüm» cümlesine : «Kesilen inekler» kaydını ziyâde etmişlerdir. Rü'yanm te'vîii de bu ziyâde ile tamam olur. Zira inekleri kesmek Uhud gazasında sahabenin şehîd edilmeleridir.

«Allah hayırdır...» cümlesini ekseri ulemâ Allah'ın sevabı daha hayırlıdır. Yâni Allah'ın şehidlere verdiği sevab dünyada yaşamalarından daha hayırlıdır, şeklinde tefsir etmişlerdir.



21- (2273) Bana Muhammed b. Sehl Et-Temîmî rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Ebu'l-Yeman rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Şuayb, Abdullah b. Ebî Hüseyin'den, naklen haber verdi. (Demiş ki) : Bize Nâfi' b. Cübeyr İbni Abbâs'dan rivayet etti. İbni Abbâs şöyle demiş: Müseylemetü'l-Kezzâb Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) zamanında Medine'ye geldi de: Muhammed kendisinden sonra bu işi bana bırakırsa ona tâbi olurum demeye başladı. Medine'ye kendi kavminden birçok insanlar arasında gelmişti. Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) beraberinde Sabit b. Kays b.Şemmas qlduğu halde onun yanma geldi. Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) 'in elinde bir hurma dalı parçası vardı. Arkadaşlarının içindeki Müseyleme'nin başına durarak:

«Benden şu parçayı istemiş olsan onu sana vermem. Ben Allah'ın senin hakkındaki emrine tecavüz edemem. (Bana itaattan} geri dönersen Allah mutlaka seni tepeteyecektir. Öyle zannediyorum ki sen, hakkında bana ne gösterildi ise gösterilmiş olan kimsesin. İşte Sabit benden ötürü sana cevap verecek.» buyurdu. Sonra ondan ayrıldı.



(2274) îbni Abbâs demiş ki: Peygamberi Sallallahü Aleyhi ve Sellem)'in : «Sen, hakkında bana ne gösterildi ise gösterilmiş olan kimsesin.»

sözünü sordum da Ebû Hüreyre bana haber verdi ki: Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuşlar:

«Bir defa ben uyurken elimde altından iki bilezik gördüm. Bunların hâli beni meşgul etti. Derken rü'yamda bana onları üfürmem vahy edildi. Ben de üfürdüm de uçtular. Ben bunları benden sonra çıkacak iki yalancı (peygamber) diye te'vİl ettim. Bunlardan birisi San'a'nın reisi Ansi, diğeri Yemame'nin reisi Müseyleme idi.»



22- (...) Bize Muhammed b. Râfi' de rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Ahdürrezzâk rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Ma'mer, Hemmam b. Müneb-bih'den naklen haber verdi. Hemmam: Ebû Hüreyre'nin Resûlüllah (Sallallahü Aleyhi ve Sellemyden bize rivayet ettikleri şunlardır, diyerek bir takım hadîsler rivayet etmişlerdir. Bunlardan bîri de şudur : Besûlüllah (Sallallahü A leyhi ve Sellem);

«Bir defa ben uyurken bana yerin hazîneleri getirildi ve (getiren) ellerime altından İki bilezik koydu. Bunlar benim nazarımda büyüdüler ve beni meşgul ettiler. Bunun üzerine bana onları üfür m e m bildirildi. Ben de üfürdüm ve gittiler. Ben bunları aralarında bulunduğum iki yalancı : San'a'-nın reisi ile Yemame'nin reisi diye tevıl ettim.» buyurdular.

Müsey1ime ile Esved'e1- Ansi ikisi de yalancı peygamberlerdendir. Müsey1ime Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellemfden sonra onun yerine geçmek şartı ile kendisine tâbi olacağını söylüyormuş. Bu niyetini bildirmek üzere Medîne'ye gelmiş. Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)m Müsey1ime'nin yanma gelmesini ulemâ muhtelif şekillerde izah etmişlerdir. Bâzılarına göre müslü-man olurlar ümidiyle ve kendisine vahy olunanı bildirmek maksadıyle gerek Müsey1ime'nin, gerekse yanındakilerin gönüllerini almak için gitmiştir. Bir takımları Müsey1ime'nin gelişine mükâfat olarak gittiğini söylemişlerdir. Çünkü Müsey1ime uzak yerden gelmişti. Müseylime o zaman henüz müslüman görünüyordu. Küfrü irtida-dından sonra meydana çıkmıştır. Başka bir hadîste de Müseylime'-nin Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) 'e geldiği bildirilmektedir. Şu halde görüşmenin iki defa vuku bulmuş olması ihtimâli vardır.

Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) 'in Müsey1im e'ye: «Ben Allah'ın senin hakkındaki emrine tecâvüz edemem.» buyurmasının mânâsı : Senin istediklerine yâni seni kendi yerime bırakmaya yahut Peygamberlik vazifesinde kendime ortak yapmaya razı olamam. Razı olursam Allah'ın bu husustaki emirlerine karşı çıkmış sayılırım, demektir.

Bazı nüshalarda hadisin bu cümlesi:

«Sen Allah'ın senin hakkındaki emrine tecâvüz edemezsin.» denilmiştir. Ki: Kaadî Iyâz bunun da sahih olduğunu söyler. Mânâsı : Sen Allah'ın senin hakkında takdir ettiği hüsran ve helake karşı gelemezsin. Yahut senin hakkındaki takdir ettiği şekaveti bozamazsın, demektir. Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) Müseylime 'ye: Bana tâbi olmaktan geri kalırsan Allah seni tepeler demiş ve onun bir mucizesi olarak Müseylime, Yemâme harbinde tepelenmiştir.

Sabit b. Kays Resûlüllah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) 'in hatibi idi. Ona gelen hey'etlerin hatiblerine Sabit cevap verirdi. Bu sefer de onu göstermesi bundandır.

«Ben bunları benden sonra çıkacak iki yalancı (peygamber) diye te'vil ettim.» cümlesindeki çıkıştan murad onların şan ve şevketlerinin meydana çıkması yahut Peygamberlik iddiaları ve muharebeleridir. Yoksa Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) zamanında kendileri meydanda idi.

Resûlüllah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) 'e bu bilezikleri üfür diye emir buyurularak onları üfürmesi ve uçmaları bu yalancıların iddialarının mah-vu müzmahü olacağına delildir. Nitekim öyle de olmuştur. Bu da ~Re-sûlüllah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) 'in bir mûcizesidir.

«Bana yerin hazineleri getirildi.» cümlesinden murad yeryüzünün birçok beldelerini fethederek mallarım alacağım ve o yerleri kendi milk ve sultanına katacağını bildirmektedir. Bu da böylece olmuştur. Bir mucizedir.

Esved-i Ansî de Yemen'de zuhur eden fitnede uyurken tepelenmiştir.



23- (2275) Bize Muhammed b. Beşşar rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Vehb b. Cerir rivayet etti. (Dedi ki) : Bize babam Ebû Raca' El-Utâridî'-den, o da Semûra b. Cündep'den naklen rivayet etti. Şöyle demiş: Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) sabah namazını kıldı mı yüzünü cemaata doğru çevirir ve :

«Sizden biriniz dün akşam rü'ya gördü mü?» diye sorardı.

Bu hadîs zevalden önce bile dün akşama Arapça bâriha denileceğine delildir. Ulemâdan Sa'1eb ile diğer bâzıları bâriba kelimesinin ancak zevalden sonra kullanılabileceğini söylemişlerdir. Nevevî: «İhtimal bunlar kelimenin hakikatini kasdetmişlerdir. Bu o kelimenin mecazen zevalden Önce kullanılmasına mâni değildir. Böylece hadisi mecaza hamletmiş olurlar. Aksi takdirde mezhebleri bu hadîsle bâtıl olur.» diyor.



Bu Hadisten Çıkarılan Hükümler:


1- İmamın selâm verdikten sonra cemaata karşı dönmesi müste-jtıabdır,

2- Rü'ya gören olup olmadığını sormak ve günün evvelinde acele te'vîline koşmak bu hadîsle rnüstehabdır. Bir de zihin henüz dünya işlerine dağılmamış, rü'yayı gören de ara uzamadığı için henüz rü'yayı karıştırmamıştır, Rü'yada hayra teşvik gibi acelesi müstehab olan şeyler de bulunabilir.

3- Sabah namazından sonra ilim ve rü'ya tâbiri gibi şeyler hususunda konuşmak mubahtır.

4- îlim veya başka bir iş için kıbleye arka çevirerek oturmak mubahtır.





© 2015 http://islamguzelahlaktir.blogspot.com/